Kort antwoord: verlaagt schrijf je bij de tegenwoordige tijd (hij verlaagt de prijs), verlaagd bij het voltooid deelwoord (de prijs is verlaagd). Twijfel je? Vervang het werkwoord door lopen: hoor je loopt, dan is het verlaagt; hoor je gelopen, dan is het verlaagd.
De regel achter het verschil
Verlagen is een regelmatig werkwoord. In de tegenwoordige tijd krijgt de derde persoon enkelvoud stam plus t: hij, zij of het verlaagt. Het voltooid deelwoord eindigt op een d, omdat de stam verlaag eindigt op een g die in het kofschip-rijtje ontbreekt. De volledige vervoeging staat op Van Dale.
Voorbeelden uit de praktijk
De verhuurder verlaagt de huur per 1 januari. De huur is vorig jaar al eens verlaagd. De gemeente verlaagt de maximumsnelheid. Door het verlaagde plafond lijkt de kamer kleiner. In die laatste zin zie je het deelwoord als bijvoeglijk naamwoord, met dezelfde d.
De vervangingstruc
Het loopt-gelopen-ezelsbruggetje werkt altijd: "de bank ... de rente" wordt "de bank loopt de rente" (klinkt als tegenwoordige tijd), dus verlaagt. "De rente is ..." wordt "de rente is gelopen", dus verlaagd. Onze Taal beschrijft deze aanpak in het Taalloket.
Waarom gaat het zo vaak mis?
De t en de d klinken aan het woordeinde hetzelfde. Je hoort dus geen verschil tussen verlaagt en verlaagd, en spellingcontrole herkent beide vormen als correct woord. Alleen de grammaticale rol in de zin bepaalt de juiste letter; achtergrond vind je bij de Woordenlijst Nederlandse Taal.
Onthoudregel
Hij verlaagt nu, het is eerder verlaagd. Wie die zin onthoudt, kiest voortaan automatisch goed. Meer spellingtwijfels behandelt de Taalunie op haar adviespagina's.
