Wat is de watervoetafdruk precies?
Je watervoetafdruk is de totale hoeveelheid water die nodig is om jouw levensstijl mogelijk te maken. Dat gaat veel verder dan alleen de liters die uit je kraan komen. Ook het water dat gebruikt wordt om je eten te verbouwen, je kleding te maken en je telefoon te produceren, telt mee. Dit wordt ook wel verborgen of indirect waterverbruik genoemd. Door bewuster te kijken naar je watervoetafdruk kun je vaak met relatief kleine aanpassingen veel besparen.
Verschillende soorten watergebruik
Er wordt onderscheid gemaakt tussen direct en indirect watergebruik. Direct gebruik is al het water dat je thuis verbruikt, zoals douchen, toilet doorspoelen en de was doen. Indirect gebruik is het water dat nodig is in de hele keten achter een product, bijvoorbeeld irrigatiewater voor landbouw, water voor het wassen en verven van textiel of koelingswater in fabrieken. Vooral dit indirecte deel bepaalt het grootste gedeelte van je persoonlijke watervoetafdruk.
Welke factoren beïnvloeden je watervoetafdruk?
Je eetpatroon, je koopgedrag en de manier waarop je energie en spullen gebruikt, hebben grote invloed op je totale waterverbruik. Met name dierlijke producten, zoals rundvlees en kaas, vragen veel water in de productie. Ook katoen voor kleding is waterintensief, zeker als het geteeld wordt in gebieden met waterschaarste. Daarnaast spelen transport, bewerking en verpakking van producten een rol, al is die vaak kleiner dan de impact van de landbouw zelf.
Regionale impact van watergebruik
Niet alleen de hoeveelheid water telt, maar ook waar het wordt gebruikt. Water dat wordt verbruikt in een gebied waar voldoende regen valt, heeft meestal minder impact dan water dat wordt onttrokken in droge regio’s. Koop je bijvoorbeeld voedingsmiddelen of kleding uit gebieden met waterschaarste, dan kan jouw keuze bijdragen aan druk op lokale watervoorraden. Door hier rekening mee te houden, kun je met je aankopen een verschil maken, zelfs op grote afstand.
Praktische manieren om je watervoetafdruk te verkleinen
De meeste winst behaal je bij wat je eet en koopt. Minder vaak vlees eten, vaker plantaardige alternatieven kiezen en seizoensgroenten gebruiken, verlaagt je watervoetafdruk aanzienlijk. Ook het beperken van voedselverspilling is belangrijk, omdat voor elk weggegooid product al water is gebruikt in de productie. Thuis helpt korter douchen, de kraan dichtdraaien tijdens tandenpoetsen en alleen wassen met een volle machine, maar dit zijn meestal kleinere slagen vergeleken met je voedingspatroon.
Bewuster consumeren en langer doen met spullen
Elke nieuwe spijkerbroek, smartphone of paar schoenen vertegenwoordigt een flinke hoeveelheid verborgen water. Door minder, maar kwalitatief beter te kopen en producten te repareren in plaats van direct te vervangen, verklein je je watervoetafdruk. Kies waar mogelijk voor producten met een betrouwbaar duurzaamheidslabel en geef de voorkeur aan materialen met een lagere waterimpact, zoals biologisch katoen of gerecyclede vezels. Zo combineer je minder watergebruik met een kleinere ecologische voetafdruk in het algemeen.
